રાજ્યો પેટ્રોલ-ડીઝલ પર VAT ઘટાડી શકે છે:તેલંગાણામાં સૌથી વધુ ટેક્સ લાગે છે, કેન્દ્ર ₹10 સુધીની એક્સાઇઝ ડ્યુટી ઘટાડી ચૂક્યું છે

કેન્દ્ર સરકાર રાજ્યો સાથે મળીને પેટ્રોલ-ડીઝલ સસ્તું કરવાની તૈયારી કરી રહી છે. કેન્દ્ર સરકાર ટૂંક સમયમાં રાજ્યોને પેટ્રોલ અને ડીઝલ પરના વેલ્યુ એડેડ ટેક્સ (VAT) ઘટાડવા અપીલ કરી શકે છે. મીડિયા રિપોર્ટ્સ અનુસાર, ભાજપ શાસિત 22 રાજ્યોમાં વેટમાં ઘટાડો થવાની પૂરી સંભાવના છે. ડીઝલની કિંમતોને નિયંત્રિત કરવી એ પ્રાથમિકતા છે, કારણ કે તેની સીધી અસર પરિવહન, ખેતી અને ઉદ્યોગ જગત પર પડે છે. અમેરિકા-ઇઝરાયેલ અને ઇરાન વચ્ચે ફરીથી તણાવ વધવાને કારણે ક્રૂડ ઓઇલની કિંમતો વધી રહી છે. શુક્રવારે બ્રેન્ટ ક્રૂડ લગભગ 1.9% વધીને $104.52 પ્રતિ બેરલ પર પહોંચી ગયું છે. આવી સ્થિતિમાં, વધતી મોંઘવારીમાંથી લોકોને રાહત આપવા માટે કેન્દ્ર સરકારે ગયા મહિને જ પેટ્રોલ-ડીઝલ પરની એક્સાઇઝ ડ્યુટી ઘટાડી હતી. જોકે, આ પછી પેટ્રોલ-ડીઝલની કિંમતમાં 3.90 રૂપિયાનો વધારો કરવામાં આવ્યો હતો સચિવોના ગ્રુપે ઈરાન યુદ્ધની અસર પર ચર્ચા કરી ઈરાન યુદ્ધને કારણે ક્રૂડ ઓઈલના પુરવઠા અને કિંમતો પર થનારી અસર અંગે તાજેતરમાં સચિવોના એક સશક્ત જૂથની બેઠક યોજાઈ હતી. આ બેઠકમાં ચર્ચા કરવામાં આવી હતી કે મોંઘા ક્રૂડ ઓઈલના બોજને ઘટાડવા માટે વેટમાં ઘટાડો કરવો જરૂરી છે. કેન્દ્ર સરકારે ગયા મહિને જ ડીઝલ પરની એક્સાઇઝ ડ્યુટી ₹10 પ્રતિ લિટર ઘટાડીને શૂન્ય કરી દીધી હતી, જ્યારે પેટ્રોલ પર ₹3નો ઘટાડો કરવામાં આવ્યો હતો. હવે કેન્દ્ર ઇચ્છે છે કે રાજ્યો પણ પોતાની રીતે ટેક્સ ઘટાડે. ડીઝલ પર ફોકસ, કારણ કે તેની સીધી અસર મોંઘવારી પર થાય છે અધિકારીઓના મતે, ભાજપ શાસિત રાજ્યો સૌ પ્રથમ ડીઝલ પર ટેક્સ ઘટાડવા પર વિચાર કરી શકે છે. ભારતમાં દર વર્ષે લગભગ 9.47 કરોડ ટન ડીઝલનો વપરાશ થાય છે, જે અન્ય કોઈપણ પેટ્રોલિયમ ઉત્પાદનો કરતાં ઘણો વધારે છે. પેટ્રોલનો ઉપયોગ મોટાભાગે ખાનગી વાહનો માટે થાય છે, પરંતુ ડીઝલનો ઉપયોગ ટ્રાન્સપોર્ટ, ખેતી અને ઉદ્યોગમાં થાય છે. જો ડીઝલ સસ્તું થશે તો માલ ભાડું સસ્તું થશે, જેનાથી રોજિંદી ચીજવસ્તુઓના ભાવ ઘટશે. એપ્રિલમાં જથ્થાબંધ મોંઘવારી દર 42 મહિનાના ઉચ્ચતમ સ્તર 8.3% પર પહોંચી ગયો હતો. 2022નો ફોર્મ્યુલા ફરીથી રિપિટ કરવાની તૈયારી જો ભાજપ શાસિત રાજ્યો વેટ ઘટાડે છે, તો તે વર્ષ 2022 જેવી સ્થિતિ હશે. તે સમયે રશિયા-યુક્રેન યુદ્ધને કારણે ક્રૂડ ઓઇલના ભાવ રેકોર્ડ સ્તરે પહોંચી ગયા હતા. ત્યારે પણ કેન્દ્રએ એક્સાઇઝ ડ્યુટી ઘટાડી હતી અને રાજ્યોને વેટ ઘટાડવા કહ્યું હતું. વર્તમાનમાં ભાજપ અને તેના સહયોગી પક્ષો દેશના 22 રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોમાં સત્તામાં છે. ભારતમાં અલગ-અલગ રાજ્યોમાં વેટના દરો 1થી 27% સુધી લાગે છે. આમાં ઘટાડો થવાથી ઓઇલની કિંમતોમાં મોટો ફરક આવી શકે છે. નિષ્ણાતો બોલ્યા- જનતાના જીવનધોરણને બચાવવું જરૂરી વડાપ્રધાનની આર્થિક સલાહકાર પરિષદના સભ્ય અને ભાજપ નેતા ગૌરવ વલ્લભે કહ્યું, "ઈરાન યુદ્ધ શરૂ થયા પછી ક્રૂડ ઓઈલના ભાવ 50%થી વધુ વધ્યા છે, પરંતુ ભારતમાં પેટ્રોલ-ડીઝલના ભાવ માત્ર 4%ની આસપાસ વધ્યા છે. કેન્દ્ર ₹10ની એક્સાઈઝ ડ્યુટી ઘટાડી ચૂક્યું છે, હવે રાજ્યોનો વારો છે. આપણે સાથે મળીને એ સુનિશ્ચિત કરવું પડશે કે સામાન્ય નાગરિકના જીવનધોરણ પર કોઈ ખરાબ અસર ન પડે. રાજ્યોએ પોતાના ખજાના પર વધુ અસર કર્યા વિના આ પગલું ભરવું જોઈએ." રાજ્યોની કમાણી અને ઓઇલ કંપનીઓનું નુકસાન વિપક્ષનો પલટવાર: 'કિંમતો વધારવા માટે જમીન તૈયાર થઈ રહી છે' બીજી તરફ, કોંગ્રેસ પ્રવક્તા રણજીત રંજને સરકાર પર નિશાન સાધ્યું છે. તેમણે કહ્યું કે રાજ્યોને વેટ ઘટાડવા માટે કહેવું એ વાતનો સંકેત છે કે સરકાર પેટ્રોલ-ડીઝલની કિંમતોમાં વધુ એક મોટો વધારો કરવા માટે જમીન તૈયાર કરી રહી છે. તેમણે આરોપ લગાવ્યો કે જ્યારે આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં ક્રૂડ ઓઇલ સસ્તું હતું, ત્યારે કેન્દ્રએ એક્સાઇઝ ડ્યુટી વધારીને પોતાનો ખજાનો ભર્યો અને જનતાને લાભ આપ્યો નહીં.