ડોલર સામે રૂપિયો 96.47 પર આવ્યો,ઓલટાઇમ લો:ડિસેમ્બર-2025માં પહેલીવાર 90ના સ્તરને પાર ગયો હતો; મોંઘવારી વધવાનો ખતરો

આજે 19 મેના રોજ ડોલર સામે રૂપિયો 18 પૈસા ઘટીને પ્રથમ વખત 96.47ના રેકોર્ડ નીચલા સ્તરે પહોંચી ગયો છે. આ પહેલા સોમવારે રૂપિયો 96.29ના સ્તરે બંધ થયો હતો. છેલ્લા કેટલાક દિવસોથી રૂપિયામાં સતત ઘટાડો ચાલુ છે. વર્ષ 2026ની શરૂઆતથી જ રૂપિયો દબાણમાં છે. ગયા વર્ષે ડિસેમ્બર 2025માં પ્રથમ વખત રૂપિયો 90ના સ્તરને પાર થઈ ગયો હતો. આનાથી મોંઘવારી વધવાનું જોખમ વધી ગયું છે. માર્કેટ એક્સપર્ટ્સનું માનવું છે કે જો ક્રૂડ ઓઈલની કિંમતો આ જ રીતે વધતી રહી અને ભૌગોલિક રાજકીય તણાવ ઘટશે નહીં, તો રૂપિયો ટૂંક સમયમાં 100ના સ્તરને પણ સ્પર્શી શકે છે. રૂપિયામાં ઘટાડાના મુખ્ય કારણો અમેરિકા-ઈરાન યુદ્ધ અને પશ્ચિમ એશિયા સંકટ: મિડલ ઈસ્ટ (પશ્ચિમ એશિયા) માં અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે વધતો તણાવ આ ઘટાડાનું સૌથી મોટું કારણ છે. ભૂ-રાજકીય અનિશ્ચિતતાને કારણે ગ્લોબલ માર્કેટમાં ડરનો માહોલ છે, જેનાથી રોકાણકારો ઉભરતા બજારો (જેમ કે ભારત) માંથી પૈસા ઉપાડી રહ્યા છે. ક્રૂડ ઓઈલની કિંમતોમાં તેજી: આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં બ્રેન્ટ ક્રૂડની કિંમતો ઉછળીને 110 ડોલર પ્રતિ બેરલની નજીક પહોંચી ગઈ છે. ભારત પોતાની જરૂરિયાતનું 85%થી વધુ ક્રૂડ ઓઈલ આયાત કરે છે. તેલ મોંઘું થવાથી ભારતનું આયાત બિલ વધી ગયું છે અને ડોલરની માંગ ઝડપથી વધી છે. હોર્મુઝ રૂટની નાકાબંધી: ખાડી દેશોમાંથી તેલ સપ્લાયના સૌથી મહત્વપૂર્ણ રસ્તા 'હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ' પર નાકાબંધી અને અવરોધોને કારણે તેલની સપ્લાય ચેઇન ખરાબ રીતે અસર થઈ છે. વિદેશી રોકાણકારો (FII)નું વેચાણ: વૈશ્વિક બજારોમાં અનિશ્ચિતતાને જોતા વિદેશી સંસ્થાકીય રોકાણકારો (FII)એ ભારતીય શેરબજારમાંથી સતત પોતાના પૈસા ઉપાડી રહ્યા છે. જ્યારે વિદેશી રોકાણકારો ભારતીય બજારમાંથી પૈસા ઉપાડીને ડોલરમાં ફેરવે છે, ત્યારે રૂપિયા પર દબાણ વધે છે. મજબૂત ડોલર અને અમેરિકી બોન્ડ યીલ્ડમાં તેજી: સુરક્ષિત રોકાણ તરીકે દુનિયાભરમાં અમેરિકી ડોલરની માંગ ખૂબ વધી ગઈ છે, જેનાથી ડોલર ઇન્ડેક્સ મજબૂત થયો છે. આ સાથે જ અમેરિકી બોન્ડ યીલ્ડમાં વધારાને કારણે રોકાણકારો માટે ડોલરમાં રોકાણ કરવું વધુ ફાયદાકારક બન્યું છે. ડોલર મોંઘો થવાથી ભારતમાં મોંઘવારી વધવાનો ખતરો મિડલ ઇસ્ટ સંઘર્ષને દાયકાઓનો સૌથી ગંભીર ઊર્જા સંકટ માનવામાં આવી રહ્યો છે, જેની સીધી અસર ભારત પર પડી રહી છે. કરન્સીની કિંમત કેવી રીતે નક્કી થાય છે? ડોલરની સરખામણીમાં કોઈ કરન્સીની વેલ્યુ ઘટે તો તેને ચલણનું ઘટવું અથવા નબળાઈ (કરન્સી ડેપ્રિસિયેશન) કહેવાય છે. દરેક દેશ પાસે ફોરેન કરન્સી રિઝર્વ હોય છે, જેનાથી આંતરરાષ્ટ્રીય વ્યવહારો થાય છે. તેના ઘટવા-વધવાની અસર કરન્સી પર પડે છે. જો ભારતના ફોરેન રિઝર્વમાં પુરતા ડોલર હશે તો રૂપિયો સ્થિર રહેશે. ડોલર ઘટે તો રૂપિયો નબળો, વધે તો મજબૂત થશે.