ભારત-ન્યુઝીલેન્ડ વચ્ચે ફ્રી ટ્રેડ એગ્રીમેન્ટ પર હસ્તાક્ષર થયા:હવે તમામ નિકાસ પર ડ્યુટી શૂન્ય થઈ, 5000 ભારતીયોને વર્કિંગ વિઝા મળશે

ભારત-ન્યુઝીલેન્ડ વચ્ચે સોમવારે (27 એપ્રિલ) ફ્રી ટ્રેડ એગ્રીમેન્ટ (FTA) પર હસ્તાક્ષર થયા છે. વાણિજ્ય અને ઉદ્યોગ મંત્રી પીયૂષ ગોયલ અને ન્યુઝીલેન્ડના વેપાર અને રોકાણ મંત્રી ટોડ મેકલેની હાજરીમાં આ કરાર થયો. હવે ભારતમાંથી ન્યુઝીલેન્ડ મોકલવામાં આવતા લેધર પ્રોડક્ટ્સ, ટેક્સટાઇલ, પ્લાસ્ટિક અને એન્જિનિયરિંગ ગુડ્સ જેવા સામાન પર કોઈ નિકાસ શુલ્ક લાગશે નહીં. જેનાથી આ શ્રમ-પ્રધાન ક્ષેત્રો એટલે કે લેબર ઇન્ટેન્સિવ સેક્ટર્સને સીધો લાભ થશે. એક પેઢીમાં એકવાર થતો કરાર- ન્યુઝીલેન્ડ PM ન્યુઝીલેન્ડના વડાપ્રધાન ક્રિસ્ટોફર લક્સને તેને 'એક પેઢીમાં એકવાર થતો' કરાર ગણાવ્યો છે. જ્યારે પીયૂષ ગોયલે તેને ભારત-ન્યુઝીલેન્ડના આર્થિક સંબંધોમાં 'નવા અધ્યાયની શરૂઆત' ગણાવી. પીયૂષ ગોયલે કહ્યું કે આ FTA 'વિશ્વાસ, વહેંચાયેલા મૂલ્યો અને ટકાઉ આર્થિક વિકાસના વિઝન'ને દર્શાવે છે. આ કરાર ભારત માટે ઓશનિયા અને પ્રશાંત દ્વીપ સમૂહના બજારો સુધી પહોંચવા માટેનો ગેટવે પણ બનશે. ન્યુઝીલેન્ડ 15 વર્ષમાં ભારતમાં ₹1.8 લાખ કરોડનું રોકાણ કરશે 5 હજાર ભારતીય પ્રોફેશનલ્સને વર્કિંગ વિઝા મળશે સર્વિસ સેક્ટરમાં ભારતે IT, શિક્ષણ, ફાઇનાન્સિયલ સર્વિસિસ, કન્સ્ટ્રક્શન અને ટુરિઝમ જેવા હાઇ-વેલ્યુ સેક્ટરોમાં બજાર પહોંચ મેળવી છે. કરાર હેઠળ AYUSH, યોગા ઇન્સ્ટ્રક્ટર્સ, ઇન્ડિયન શેફ અને મ્યુઝિક ટીચર્સ માટે પણ રસ્તા ખુલશે. FTAમાં એક નવા ટેમ્પરરી એમ્પ્લોયમેન્ટ એન્ટ્રી વિઝાનો રસ્તો બનાવવામાં આવ્યો છે. આ હેઠળ દર વર્ષે 5,000 ભારતીય સ્કિલ્ડ પ્રોફેશનલ્સ ન્યુઝીલેન્ડમાં 3 વર્ષ સુધી કામ કરી શકશે. એન્જિનિયરિંગ, હેલ્થકેર અને એજ્યુકેશન સેક્ટરમાં ખાસ કરીને તકો હશે. આ ઉપરાંત ભારતીય વાઇન અને સ્પિરિટ્સને પણ ન્યુઝીલેન્ડના બજારમાં ડ્યુટી ફ્રી એક્સેસ મળશે. ન્યુઝીલેન્ડને કૃષિ ઉત્પાદનો પર રાહત, ડેરી પર છૂટ નહીં ન્યુઝીલેન્ડને ભારતીય બજારમાં પહોંચ આપવા માટે ભારતે તેની 70% ટેરિફ લાઇન ખોલી દીધી છે. જેમાં સફરજન, કીવી ફ્રુટ અને મધ જેવા કૃષિ ઉત્પાદનો પર ટેરિફ રાહતો આપવામાં આવી છે, પરંતુ આ કોટા લિમિટ અને ન્યૂનતમ આયાત મૂલ્યની શરતો સાથે હશે. જોકે, ભારતે પોતાના ઘરેલુ હિતોની રક્ષા કરવા માટે ડેરી ઉત્પાદનો (દૂધ, ક્રીમ, પનીર વગેરે), ડુંગળી, કઠોળ અને ખાંડ જેવા ક્ષેત્રોને રાહતોની યાદીમાંથી બહાર રાખ્યા છે. 2010માં ચર્ચા શરૂ થઈ હતી, 2025માં વાત બની નાણાકીય વર્ષ-25માં બંને દેશો વચ્ચેનો વેપાર 1.3 બિલિયન ડોલર રહ્યો નાણાકીય વર્ષ 2024-25માં બંને દેશો વચ્ચેનો વેપાર 1.3 બિલિયન ડોલર રહ્યો. જેમાં ભારતે 711.1 મિલિયન ડોલરનો સામાન નિકાસ કર્યો, જ્યારે ન્યુઝીલેન્ડથી 587.13 મિલિયન ડોલરની આયાત થઈ. હાલમાં બંને દેશો વચ્ચેનો દ્વિપક્ષીય વેપાર લગભગ 2.4 બિલિયન ડોલરનો છે. આયર્ન, સ્ટીલ અને એલ્યુમિનિયમ સ્ક્રેપ પર લાગતી ટેરિફ આગામી 10 વર્ષમાં ધીમે ધીમે સમાપ્ત કરવામાં આવશે.