જેટ ફ્યુઅલ 100% મોંઘું, પણ ભારતમાં ભાવ નહીં વધે:સરકારે કિંમતો પર 25%ની કેપ લગાવી; ડોમેસ્ટિક ફ્લાઇટ્સનું ભાડું કંટ્રોલમાં રહેશે

આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં ATF એટલે કે જેટ ફ્યુઅલ 100% થી વધુ મોંઘું થઈ ગયું છે. આ તેજી છતાં સરકારે ATF માં વધારાને માત્ર 25% સુધી સીમિત રાખવાનો નિર્ણય કર્યો છે. આ સમગ્ર ઘટનાક્રમને સમજવા માટે વાંચો આ QA પ્રશ્ન 1: આજથી જેટ ફ્યુઅલ (ATF) ના ભાવમાં કેટલો વધારો થયો છે? જવાબ: આંતરરાષ્ટ્રીય બજારને જોતા ભારતમાં હવાઈ ઈંધણના ભાવ 100% થી વધુ વધવાની આશંકા હતી. પરંતુ સરકારે હસ્તક્ષેપ કરીને તેને ફક્ત 25% સુધી સીમિત કરી દીધો છે. દિલ્હીમાં હવે ATF 1,04,927 રૂપિયા પ્રતિ કિલોલીટર થઈ ગયું છે, જે માર્ચમાં 96,638 રૂપિયા હતું. પ્રશ્ન 2: સરકારને આ નિર્ણય શા માટે લેવો પડ્યો? જવાબ: પેટ્રોલિયમ મંત્રાલયના જણાવ્યા અનુસાર, 'સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુઝ' બંધ થવાને કારણે વૈશ્વિક ઉર્જા બજારમાં અસાધારણ પરિસ્થિતિ ઊભી થઈ છે. જો સરકાર હસ્તક્ષેપ ન કરત તો ઇંધણના ભાવ બમણાથી વધુ થઈ જાત. ડોમેસ્ટિક ફ્લાઈટની મુસાફરીને સુલભ રાખવા માટે આ નિર્ણય લેવામાં આવ્યો છે. પ્રશ્ન 3: શું આનો ફાયદો આંતરરાષ્ટ્રીય ફ્લાઇટ્સને પણ મળશે? જવાબ: ના. સરકારે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે આ રાહત ફક્ત ડોમેસ્ટિક ફ્લાઇટ્સ માટે છે. જે ફ્લાઇટ્સ વિદેશ જઈ રહી છે, તેમને ATF ની વધેલી કિંમત જ ચૂકવવી પડશે. આંતરરાષ્ટ્રીય રૂટ પર ચાલતી ફ્લાઇટ્સ જેટ ફ્યુઅલ માટે તે જ દર ચૂકવશે જે દુનિયાના અન્ય ભાગોમાં ચાલી રહ્યા છે. પ્રશ્ન 4: આની સામાન્ય મુસાફરોના ટિકિટ પર શું અસર પડશે? જવાબ: સરકારે ફ્યુલના વધારાને 25% પર રોકી દીધો હોવાથી ઘરેલું ફ્લાઇટ્સના ભાડામાં 'અચાનક અને ખૂબ મોટો' ઉછાળો નહીં આવે. જોકે, 25% નો વધારો પણ ઓછો નથી, તેથી એરલાઇન્સ ટિકિટની કિંમતોમાં નજીવો વધારો કરી શકે છે. પ્રશ્ન 5: 'સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુઝ' બંધ થવું ભારત માટે શા માટે ચિંતાનો વિષય છે? જવાબ: આ દરિયાઈ માર્ગ ક્રૂડ ઓઈલના સપ્લાય માટે વિશ્વનો સૌથી મહત્વપૂર્ણ પોઈન્ટ છે. ઈઝરાયેલ, ઈરાન અને અમેરિકા વચ્ચે વધતા તણાવને કારણે આ માર્ગ બ્લોક થઈ ગયો છે. ભારત પોતાની જરૂરિયાતનો મોટો હિસ્સો અહીંથી આયાત કરે છે. સપ્લાય અટકવાથી કિંમતો વધી ગઈ છે. પ્રશ્ન 6: ATFના ભાવ ક્યારે અને કેવી રીતે નક્કી થાય છે? જવાબ: ભારતમાં વર્ષ 2001થી ATFની કિંમતો નિયંત્રિત છે. તેનું નિર્ધારણ આંતરરાષ્ટ્રીય બેન્ચમાર્કના આધારે દર મહિનાની પહેલી તારીખે સરકારી ઓઈલ કંપનીઓ દ્વારા કરવામાં આવે છે. પ્રશ્ન 7: શું આવનારા સમયમાં રાહત વધી શકે છે? જવાબ: આ સંપૂર્ણપણે પશ્ચિમ એશિયાની પરિસ્થિતિઓ પર આધાર રાખે છે. સરકારે હાલમાં 'સ્ટેગર્ડ' (હપ્તાવાર) રીતે ભાવ વધાર્યા છે જેથી એકસાથે ભાવ ન વધે. જો તણાવ ઓછો થાય અને સપ્લાય પુનઃસ્થાપિત થાય, તો ભવિષ્યમાં કિંમતો સ્થિર થઈ શકે છે. પ્રશ્ન 8: જો સરકારે 25% ની મર્યાદા (કેપ) લગાવી છે તો ભાવ હજુ 8-9% જ કેમ વધ્યા છે? જવાબ: સરકારે કહ્યું છે કે આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં ભલે 100% નો ઉછાળો આવે ભારતમાં ઓઈલ કંપનીઓ એક વખતમાં 25% થી વધુ ભાવ વધારશે નહીં. આનો અર્થ એ નથી કે તેમને 25% જ વધારવાના છે. 25% નો પહેલો હપ્તો હોઈ શકે છે. આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં 100% નો ઉછાળો ક્રૂડ ઓઇલના ભાવમાં છે. જ્યારે તેને ભારતમાં પ્રોસેસ કરીને ATF બનાવવામાં આવે છે, ત્યારે તેમાં રિફાઇનિંગ ખર્ચ, લોજિસ્ટિક્સ અને ટેક્સ પણ શામેલ હોય છે. સરકારે હાલમાં ફક્ત મૂળભૂત ખર્ચના એક ભાગને જ પાસ-ઓન કરવાની મંજૂરી આપી છે. નોલેજ પાર્ટ: જાણો શું છે ATF એવિએશન ટર્બાઇન ફ્યુઅલ (ATF) તે ખાસ ઇંધણ છે જેનો ઉપયોગ વિમાનોના ટર્બાઇન એન્જિનોમાં થાય છે. કોઈપણ એરલાઇનના કુલ ખર્ચનો લગભગ 40% હિસ્સો ફક્ત આ ફ્યુલ પર ખર્ચ થાય છે, એટલા માટે ATF ના ભાવ સીધા હવાઈ ભાડાને અસર કરે છે.