ઇન્સ્યોરન્સ સેક્ટરમાં 100% FDIને સરકારની મંજૂરી:ઓટોમેટિક રૂટથી વિદેશી રોકાણનો માર્ગ મોકળો; LICમાં મર્યાદા 20% જ રહેશે

કેન્દ્ર સરકારે શનિવારે (2 મે) વીમા ક્ષેત્રમાં 100% ફોરેન ડાયરેક્ટ ઇન્વેસ્ટમેન્ટ એટલે કે FDIને મંજૂરી આપી દીધી છે. હવે વિદેશી રોકાણકારો ઓટોમેટિક રૂટ દ્વારા ભારતીય વીમા કંપનીઓમાં સંપૂર્ણ હિસ્સેદારી લઈ શકશે, જોકે LIC માટે રોકાણની મર્યાદા 20% પર જ જાળવી રાખવામાં આવી છે. વીમા કંપનીઓ માટે શું છે શરતો સરકારના નોટિફિકેશન મુજબ, વીમા ક્ષેત્રમાં વિદેશી રોકાણ વીમા અધિનિયમ-1938ની જોગવાઈઓને આધીન રહેશે. રોકાણ મેળવતી કંપનીઓ માટે તે ફરજિયાત રહેશે કે તેઓ વીમા અને સંબંધિત પ્રવૃત્તિઓ માટે ઇન્શ્યોરન્સ રેગ્યુલેટરી એન્ડ ડેવલપમેન્ટ ઓથોરિટી (IRDAI) પાસેથી જરૂરી લાઇસન્સ અથવા મંજૂરી મેળવે. આ સાથે નિયમોમાં એ પણ સ્પષ્ટ કરવામાં આવ્યું છે કે જે ભારતીય વીમા કંપનીમાં વિદેશી રોકાણ થશે, તેના બોર્ડના ચેરપર્સન, મેનેજિંગ ડિરેક્ટર (MD) અથવા ચીફ એક્ઝિક્યુટિવ ઓફિસર (CEO)માંથી ઓછામાં ઓછો એક વ્યક્તિ ભારતીય નાગરિક હોવો જોઈએ. LIC માટે અલગ નિયમો અને 20%ની મર્યાદા ઇન્સ્યોરન્સ ઇન્ટરમીડિયરીઝને પણ મળ્યો ફાયદો ડિસેમ્બરમાં બિલ પસાર થયું હતું વાણિજ્ય અને ઉદ્યોગ મંત્રાલય હેઠળના ઉદ્યોગ સંવર્ધન અને આંતરિક વેપાર વિભાગ (DPIIT)એ ફેબ્રુઆરીમાં જ આ સંબંધમાં માહિતી આપી હતી. આ પહેલા ડિસેમ્બર 2025માં સંસદે 'સબકા બીમા સબકી રક્ષા (બીમા કાયદા સુધારા) વિધેયક, 2025' પસાર કર્યું હતું. આ કાયદા દ્વારા વીમા ક્ષેત્ર સાથે સંકળાયેલા ત્રણ મુખ્ય કાયદાઓ—વીમા અધિનિયમ 1938, LIC અધિનિયમ 1956 અને IRDAI અધિનિયમ 1999માં જરૂરી ફેરફારો કરવામાં આવ્યા છે. સરહદી દેશો માટે નિયમોમાં છૂટછાટ સરકારે માર્ચમાં ભારત સાથે જમીની સરહદ વહેંચતા દેશોમાંથી આવતા FDIના નિયમોને પણ સરળ બનાવ્યા છે. કેબિનેટે 'પ્રેસ નોટ 3' ફ્રેમવર્કમાં સુધારો કર્યો છે. હવે સરહદી દેશોમાંથી 10% સુધીની નોન-કંટ્રોલિંગ હિસ્સેદારી (નિયંત્રણ વિનાની હિસ્સેદારી)ના રોકાણ માટે સરકારની પૂર્વ મંજૂરીની જરૂર રહેશે નહીં, આ ઓટોમેટિક રૂટ હેઠળ આવશે. ઓટોમેટિક રૂટ શું છે? આમાં વિદેશી રોકાણકારોને રોકાણ કરતા પહેલા સરકાર કે RBIની પૂર્વ મંજૂરી લેવાની જરૂર નથી હોતી. પ્રેસ નોટ 3 શું છે? આ નિયમ એવા દેશોમાંથી રોકાણને નિયંત્રિત કરે છે જેમની સરહદો ભારત સાથે જોડાયેલી છે (જેમ કે ચીન, પાકિસ્તાન), જેથી રોકાણની સુરક્ષા સુનિશ્ચિત કરી શકાય.